کنترل کیفیت حسی: ارزیابی دانش، نگرش و عملکرد کارکنان شرکت مواد غذایی

Sensory quality control: Assessment of food company employees’ knowledge, attitudes, and practices

چکیده

کاربردهای عملی

1- مقدمه

2- مواد و روشها

3- نتایج و بحث

4- نتیجه‌ گیری

منابع

چکیده

     این مطالعه برای اعتبارسنجی یک پرسشنامه جهت ارزیابی آگاهی، نگرشها و عملکردهای (KAP) کنترل کیفیت حسی (SQC) انجام شده است. این پرسشنامه که حاوی 24 گویه آگاهی، 13 گویه نگرش، و 9 گویه عملکرد بود به نمایندگان شرکت در افریقای جنوبی و نیجریه تحویل داده شد. تکنیک تحلیل عاملی تاییدی و مقایسه های گروهی در بین پاسخ دهنده ها و شرکتها برای اعتبارسنجی پرسشنامه اجرا شدند. پرسشنامه SQC-KAP نهایی حاوی 24 گویه آگاهی (مقیاس تک عاملی)، 11 گویه نگرش (یک مقیاس دو عاملی با یک مقیاس کلی و دو زیرمقیاس تعریف کننده نگرش فردی به SQC و نگرش افراد در قبال SQC شرکت) و 9 گویه عملکرد (مقیاس تک عاملی) میباشد. گویه های آگاهی از شاخصهای قابل قبولی برای سطح دشواری و تمایز پرسشها و گویه های نگرش و عملکرد از همبستگی های گویه-نمره کل قابل قبولی برخوردار هستند. پرسشنامه نهایی برای ارزیابی سریع آگاهی و نگرش مرتبط با SQC کارکنان شرکت مواد غذایی و ارزیابی عملکرد شرکت استفاده میشود.

     کاربردهای عملی: این مطالعه برای اولین بار است که پرسشنامه ای برای آگاهی، نگرشها و عملکردهای مرتبط با SQC را در صنایع غذایی ارزیابی میکند. پرسشنامه SQC-KAP برای ارزیابی سریع آگاهی و نگرش کارکنان شرکت مواد غذایی برای خدمات حسی و برای شناسایی نیازهای آموزشی SQC بکار میرود. ذینفعان نیز میتوانند از آن برای ارزیابی تکنیکهای کیفیت حسی شرکتهای مواد غذایی ‌شان جهت سنجش مطابقت آنها با عملکرد خوب و شناسایی حوزه های ارتقای بالقوه برنامه های SQC شان استفاده کنند.

مواد و روشها
تاییدیه اخلاقی
     این مطالعه توسط یک کمیته اخلاقی در دانشگاه پرتوریا تایید شد (180000041). رضایتنامه آگاهانه ‌ای از تمام پاسخ دهنده ها قبل از مشارکت اخذ گردید. هیچ پاداش یا حق الزحمه ‌ای به پاسخ دهنده ها غیر از ورود به قرعه‌ کشی برای یک کوپن خرید آنلاین به ارزش R500 ارائه نشد. پرسشنامه به زبان انگلیسی بود.

پرسشنامه
     پرسشنامه شامل 24 سوال از میزان آگاهی (جدول 1)، 13 گزاره از نگرش (جدول 2) و 9 سوال از عملکرد (جدول 3) کارکنان بود. پرسشنامه طراحی شده توسط Onjakpor و Kock (2020) بعنوان مبنا استفاده شد اما سوالات جدیدی به بخشهای مختلف آن برای پوشش دادن موضوعات فرعی مهم SQC بر مبنای مطالعات ((Lawless and Heymann, 2010; Stone & Sidel 2004 و تخصص نویسندگان اضافه شدند. سوالات جدید به بخش آگاهی اضافه شدند و کل تعداد سوالات در هر موضوع به 6 سوال رسید. گزاره های نگرش منفی اضافه شدند و فراوانی ارزیابی حسی فراورده غذایی در شرکت پاسخ دهنده ثبت گردید.

     بخش مشخصات پاسخ دهندگان و شرکتشان شامل 15 سوال (پیوست S1) با گردآوری اطلاعاتی مثل ماهیت آموزش ارزیابی حسی اجرا شده، سالهای تجربه حسی، و ارزیابی فراوانی و علل شکایتهای مشتری در شرکت مواد غذایی آنها میباشد.

     بخش آگاهی (K) شامل 24 سوالی است که چهار حوزه حسی کلیدی (زیربخش ‌ها) را ارزیابی میکند: فیزیولوژی/ حواس اصلی، عملکرد حسی خوب، کنترل کیفیت حسی، روشهای حسی/ حساسیت سنجی (پیوست S2). سوالات چند گزینه ای با سه پاسخ ممکن (13 سوال) و سوالات بله / خیر (11 سوال) استفاده شدند. یک گزینه “نمی ‌دانم” برای کاهش تعداد پاسخ دهندگانی که پاسخ صحیح را حدس میزدند در نظر گرفته شد. نقطه 1 برای هر پاسخ صحیح و نقطه صفر برای پاسخ “نمی ‌دانم” یا پاسخ غلط ارائه گردید (Sarmugam et.al, 2017).