شکستگی ریشه افقی در دندان های خلفی بدون ترومای دندانی: یک وضعیت بیمار با ویژگی های خاص

Horizontal root fracture in posterior teeth without dental trauma: A diseased condition with special characteristics

مقدمه

جمعیت شناسی

پراکندگی دندان و ریشه

روش های تشخیصی

اتیولوژی (سبب شناسی) و عوامل مربوطه ی احتمالی

ویژگی های بالینی

مشخصات رادیوگرافیک

درمان شکستگی افقی ریشه در دندان های خلفی

نتیجه گیری

منابع

     شکستگی های افقی ریشه (HRF) عمدتا در دندان های قدامی جوانان به دلیل آسیب وارده به دندان مشاهده شدند. با این حال، HRF در دندان های قدامی (PHRF) بدون ترومای دندان را نمی توان نادیده گرفت. اتیولوژی (سبب شناسی) و عوامل خطر PHRF نامعلوم و نامشخص بودند. دندان های آسیای کوچک پایینی و ریشه ی پالاتال دندان های آسیایی بزرگ (مولرهای) فک بالا به طور خاصی تحت تأثیر قرار گرفتند، درحالیکه مشخصات این ماهیت ناخوش و بیمار را نشان می دهند. شکستگی افقی ریشه دندان های خلفی (PHRF) عمدتا در مردم آسیایی گزارش شدند، ضمن اینکه تفاوت های نژادی ممکن را نشان می دهند. درحالیکه اکثر دندان های PHRF علائم و نشانه هایی را نشان دادند که از ضایعات اندودنتیک و پریودنتال تقلید می کنند، برخی از دندان های درگیر و آسیب دیده بدون علامت بودند. پاکت پریودنتال یا پاکت لثه ای، آماس بافت نرم، درد مزمن یا ناراحتی هنگام جویدن معمولا بیان شدند. تشخیص PHRF به معاینه ی بالینی کامل، عکس های رادیوگرافی یا جراحی اکتشافی وابسته بود. خونریزی درون کانالی و تأیید آپکس (نوک) یاب الکترونیکی در طول درمال اندودنتیک نیز برای تشخیص مناسب بودند. آتل بندی منعطف، درمان اندودنتیک/ پریودنتال یا قطع ریشه جزء استراتژی های درمان برای محافظت از دندان های شکسته بودند. هدف از این مرور روایتی خلاصه کردن جمعیت شناسی، پراکندگی دندان و ریشه، روش های تشخیصی، اتیولوژی (سبب شناسی) و عوامل مربوطه ی احتمالی، ویژگی های بالینی، مشخصات رادیوگرافی، و طرح های درمان PHRF بدون ترومای دندان است. می توان به درک و شناسایی بهتر این شکستگی خاص دست یافت. ابزارهای تشخیصی و مدیریت عملی برای راهنمایی های بالینی مناسب و مفید هستند. 

جمعیت شناسی
جنسیت و نژاد
     اکثر کارهای تحقیقاتی انجام شده در ارتباط با PHRF بدون ترومای دندانی جزء گزارشات موردی بودند و صرفا اطلاعات محدودی را ارائه کردند16-14،12-8. یک مورد مشابه از 5 مرد و 7 زن بیمار مبتلا به HRF در دندان های خلفی جمع آوری شد13. مطالعه ی دیگری 13 مرد و 11 زن بیمار در یک بازه ی زمانی ده ساله را نشان داد5. با توجه به تعداد کم موارد، به نظر می رسد هیچ اولویت جنسیتی تا کنون کشف نشده بود. نژاد (عمدتا چینی) نیز دیگر عامل احتمالی تأثیرگذار است و باید در کشورهای مختلف بیشتر به آن پرداخته شود.

سن درهنگام تشخیص
     اکثر بیماران زمانی که PHRF بدون ترومای دندانی آن ها تشخیص داده شد بیشتر از 40 سال سن داشتند15-9،5. رابطه ی بین سن بیمار و خطر شکستگی ریشه نمایان و برجسته شده است11. دندان رویی بیمار مسن تر به دلیل تغییرات در کشسانی و حالت ارتجاعی عاج دندان، افزایش ترمیم دندان ها، و تأثیر نیروهای سطح اکلوزال (سطح جونده ی دندان های خلفی) در حین جویدن می تواند مستعد شکستگی ریشه باشد18،19. داده های جمعیت شناختی گزارش شده در کارهای تحقیقاتی پیشین در جدول 1 با سن بیماران در بازه ای از 41 سال تا 78 سال ارائه شدند. فقط یک مورد بیمار 16 ساله بود.

پراکندگی دندان و ریشه
     شکستگی افقی ریشه دندان های خلفی (PHRF) بدون ترومای دندانی در درجه اول در ریشه های پالاتال مولرهای (دندان های آسیای بزرگ) فک بالا رخ داد20،13-11، 5. یک مورد مشابه 12 بیمار با PHRF در دندان های ترمیم شده به صورت اندودنتیک را ارائه کرد. شکستگی ها در 8 مولر اول فک بالا، 1 مولر دوم فک بالا، 1 پرمولر اول فک پایین، و 4 پرمولر دوم فک پایین مشاهده شدند. هشت شکستگی مولرهای فک بالا در ریشه های پالاتال اتفاق افتاد و 1 مورد در ریشه ی دیستوباکال رؤیت شد13. مطالعه ی دیگر 28 PHRF بدون ترومای دندانی را جمع آوری کرد و نتیجه گیری کرد که اکثر دندان های درگیر مولرهای فک بالا بودند. مولرهای اول و دوم پیشگرایی مشابهی را نشان داده اند5.